Ấm Chén Bát Tràng Trong Thú Thưởng Trà Của Người Việt

Trong một buổi thưởng trà, lá trà là nhân vật chính, nhưng ấm chén lại là sân khấu nơi câu chuyện diễn ra. Với người Việt, nhắc đến ấm chén gốm, nhiều người sẽ nghĩ ngay đến Bát Tràng, làng gốm lâu đời bên bờ sông Hồng, ngoại thành Hà Nội. Qua bao thế hệ, những bộ ấm chén Bát Tràng đã hiện diện trên bàn trà của biết bao gia đình, từ những dịp sum họp đến những buổi sáng bình thường nhất.

Vì sao ấm chén Bát Tràng được ưa chuộng?

Gốm Bát Tràng được làm từ đất sét qua nhiều công đoạn nhào, nặn, tạo dáng, vẽ, tráng men và nung ở nhiệt độ cao. Kết quả là những sản phẩm chắc chắn, bề mặt men mịn, có độ bền tốt khi tiếp xúc thường xuyên với nước nóng. Bên cạnh tính ứng dụng, mỗi bộ ấm chén còn mang dấu ấn thủ công và thẩm mỹ truyền thống, khiến việc pha trà trở thành một trải nghiệm vừa gần gũi vừa trang trọng.

Những dòng men và hoa văn quen thuộc

Sự phong phú của gốm Bát Tràng thể hiện rõ nhất qua men và hoa văn. Một vài nét tiêu biểu:

• Men lam: những họa tiết màu xanh lam vẽ trên nền trắng, thanh lịch và rất gần gũi với nhiều thế hệ người Việt.
• Men rạn: bề mặt men có những đường rạn nhỏ như mạng nhện, tạo vẻ cổ kính. Sau thời gian dùng, nước trà có thể thấm nhẹ vào vết rạn, làm chiếc chén mang dấu ấn riêng của chủ nhân.
• Men nâu, men ngọc và các dòng men màu: mang lại vẻ trầm mặc hoặc tươi tắn, phù hợp với nhiều phong cách bàn trà.
• Hoa văn: hoa sen, cành tre, phong cảnh làng quê, chữ Phúc Lộc Thọ hay những đường kẻ chỉ vàng, chỉ bạc tinh tế.

Về dáng, ấm có thể tròn trịa, thon cao, có quai trên hoặc tay cầm ngang. Mỗi dáng ấm mang lại cảm giác cầm nắm và thao tác rót khác nhau, tùy sở thích của người pha.

Cách chọn một bộ ấm chén vừa ý

Một bộ ấm chén đẹp chưa chắc đã là bộ ấm chén hợp với bạn. Khi chọn, hãy để ý những điểm sau:

1. Nắp ấm khít: đặt nắp lên, xoay nhẹ, nắp nên vừa vặn, không lỏng lẻo hay kênh lệch.
2. Vòi rót gọn: nước chảy thành dòng đều, khi dừng rót không rớt nước ra ngoài.
3. Quai cầm thoải mái: cầm thử khi ấm có nước, tay không bị mỏi, ấm không bị nghiêng về một phía.
4. Men đều, không nứt: kiểm tra bề mặt men trong và ngoài, tránh những vết nứt sâu hay chỗ men bị bong.
5. Lòng chén sáng màu: giúp bạn ngắm được màu nước trà, một phần quan trọng của niềm vui thưởng trà.
6. Kích thước phù hợp: ấm nhỏ hợp với uống trà một mình hoặc hai người, ấm lớn hơn phù hợp khi tiếp khách đông.

Một bộ ấm chén truyền thống thường gồm ấm pha, chén tống để chia trà, các chén quân để uống và khay hoặc đĩa đỡ. Chén tống giúp nước trà được đều vị trước khi rót ra từng chén.

Giữ gìn ấm chén để dùng bền lâu

• Tráng ấm chén bằng nước nóng trước và sau khi dùng.
• Hạn chế dùng chất tẩy rửa mạnh, vì có thể để lại mùi ảnh hưởng đến hương trà.
• Úp ngược cho khô tự nhiên, cất nơi thoáng, tránh để ấm còn ẩm trong tủ kín.
• Tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột, chẳng hạn đổ nước lạnh vào ấm đang nóng.
• Bỏ bã trà ngay sau khi uống để ấm không bị ám mùi.

Ấm chén và không gian trà

Một bộ ấm chén đẹp không chỉ để pha trà mà còn góp phần tạo nên không khí cho cả không gian. Trong không gian Ngũ Thức Việt Trà tại Nhà Máy Chè 1927, trà cụ được sắp đặt hài hòa trên những kệ gỗ tối màu, bên cạnh tranh đồi chè và ánh đèn dịu. Còn tại showroom trà cụ, du khách có thể ngắm nhìn ấm chén Bát Tràng cùng nhiều dòng trà cụ khác, quan sát kỹ từng dáng ấm, lớp men và đường nét hoa văn.

Chọn ấm chén cũng giống như chọn bạn đồng hành: không cần quá cầu kỳ, chỉ cần hợp tay, hợp mắt và khiến mỗi lần pha trà trở thành niềm vui.

Dù bạn mới bắt đầu tìm hiểu trà hay đã gắn bó nhiều năm, một bộ ấm chén Bát Tràng ưng ý sẽ là người bạn thân thiết trên bàn trà, cùng bạn đi qua những buổi sáng yên tĩnh và những cuộc trò chuyện ấm áp.